• Opublikowane 29 November, 2013

Zasady savoir - vivre wobec kobiet z depresją poporodową

Jeśli wiesz lub podejrzewasz, że w Twoim otoczeniu znajduje się kobieta doświadczająca depresji poporodowej....

Co warto robić?

  1. Akceptuj i szanuj stan i emocje osoby chorej:
  • przyjmij, że dana osoba w tym właśnie momencie ma prawo się czuć tak, a nie inaczej
  • możesz powiedzieć: „Rozumiem, że sytuacja jest dla ciebie nowa i trudna”, „Dobrze, że okazujesz swoje emocje”, „To, co się teraz z tobą dzieje nie zmienia naszej relacji”

Akceptacja pozwala osobie chorej na przeżywanie swojego stanu w otoczeniu zaufanych ludzi, daje poczucie bezpieczeństwa.

  1. Bądź otwarty na potrzeby osoby chorej
  • zapytaj, czy i jak możesz pomóc zamiast narzucać swoje zdanie i dawać rady
  • możesz powiedzieć: „Jak się dziś czujesz?, „Czy mogę ci w czymś pomóc?”, „Czego potrzebujesz?”, „Czy chcesz porozmawiać?”

Otwartość daje poczucie chorej mamie, że może mieć do nas zaufanie, a nasze pytania wyrażają zaangażowanie i autentyczne zainteresowanie jej osobą i stanem.

  1. Adekwatnie pomagaj i wspieraj zamiast wyręczać
  • podkreśl, że widzisz, że matka może czuć się zmęczona i sfrustrowana, ale radzi sobie dobrze
  • możesz czasem umożliwić jej wyspanie się, ugotować jej obiad na parę dni, zrobić zakupy, odprowadzić/przyprowadzić starsze dziecko z przedszkola, wziąć starsze dziecko na spacer, pobawić się z nim, jeśli matka poprosi o taką pomoc, ale unikaj zastępowania jej w jej rolach
  • możesz zapytać: „W czym mogę ci pomóc?”, „Co mogę dla ciebie zrobić?”

Matka czuje wtedy wsparcie, na swoich małych, codziennych sukcesach buduje swoje poczucie wartości, pewności siebie i swojej roli, swoje poczucie sprawstwa

  1. Pomóż w budowaniu relacji matka – dziecko
  • zachęcaj (bez zmuszania) matkę do kontaktów z dzieckiem, dotyku, przytulania, mówienia do niego, pokaż, jak można to robić, powiedz, co robi dobrze, na jakie jej zachowania dziecko pozytywnie reaguje
  • możesz powiedzieć: „ Niezależnie od tego, jak oceniasz siebie i jak oceniają cię inni dziecko cię kocha i ciebie potrzebuje”, „Spójrz, kiedy to robisz (tu podaj przykład), dziecko się uśmiecha, uspokaja, jest zadowolone”

Matka, niezależnie od choroby, kocha dziecko, które jest dla niej niezwykle ważne – kontakt z nim i budowanie więzi jest dla niej ważne i satysfakcjonujące.

  1. Daj matce poczucie bezpieczeństwa
  • możesz zapewnić, że jeśli matka zdecyduje się na pomoc, to jesteśmy gotowi jej udzielić w każdej chwili
  • możesz powiedzieć: „Możesz na mnie liczyć w każdej chwili”, „Daj znać, kiedy będziesz czegoś potrzebowała”, „Kiedy będziesz czegoś potrzebowała, ja tu będę”, „Czekam na twój sygnał"

To daje poczucie bliskości, wsparcia, buduje więź i zaufanie, daje matce poczucie, że ma się na kim oprzeć i nie jest sama w swoich problemach.

  1. Bądź szczery w swoich działaniach
  • rób i mów tylko to, co naprawdę chcesz zrobić i co naprawdę czujesz (co nie oznacza, że musisz powiedzieć wszystko, co myślisz w brutalny sposób) – wszelka nieszczerość niszczy zaufanie
  • możesz powiedzieć: „Naprawdę mi na tobie zależy”, Naprawdę chcę, abyś poczuła się lepiej

Szczerość buduje prawdziwą, głęboką więź, sprawia, że matka czuje ważna i szanowana.

  1. Informuj matkę i jej otoczenie na temat depresji poporodowej
  • powiedz o istnieniu takiego zaburzenia, jak depresja poporodowa, opowiedz o jej objawach, jeśli je znasz, powiedz, że można ją leczyć
  • możesz powiedzieć: „ Jest taka choroba jak depresja poporodowa”, „To choroba jak każda inna – można ją leczyć”

Chora i jej rodzina mogą nie wiedzieć o depresji poporodowej. Rzetelne informacje wyznaczają kierunek konstruktywnych działań.

  1. Daj wsparcie/ udziel pomocy otoczeniu chorej (partnerowi, rodzinie)
  • możesz przekazać rodzinie chorej informacje o chorobie i możliwościach leczenia, pomóc znaleźć profesjonalną pomoc dla chorej, pomóc znaleźć wspólne aktywności i przyjemności, oderwać się od choroby
  • możesz powiedzieć: „Wam też jest pewnie ciężko”, „Jeśli potrzebujecie pomocy możecie jej szukać tutaj (i podajemy kontakt do poradni/ specjalisty/ telefonu zaufania)

Silniejsza rodzina pomaga chorej w zdrowieniu, wzmacnia więzi osłabione przez depresję, która wpływa na całą rodzinę.

Czego unikać?

  1. Zaniechaj oceny
  • unikaj mówienia o tym, jak złym, nieporadnym, głupim, niekochającym itp. trzeba być, aby nie radzić sobie w takiej cudownej sytuacji, jaką jest macierzyństwo, unikaj lekceważących gestów i słów
  • unikaj sformułowań: „Jesteś złą matką”, „Inni potrafią, a ty nie”, „Ja bym sobie poradziła”, „Nie podoba mi się to, co robisz”

Takie zachowanie poniża, potęguje poczucie beznadziei i poczucie winy chorej, sprawia, że skupia się na negatywach i dąży do izolacji ze strachu przed oceną.

  1. Unikaj wyolbrzymiania problemu
  • depresja poporodowa to poważny problem, ale nie koniec świata – można ją leczyć
  • unikaj mówienia: „To jakiś koszmar”, „To straszne”, „To chyba koniec świata”

Dramatyczne reakcje zwieszają poczucie winy chorej matki.

  1. Unikaj bagatelizowania i narzucania optymizmu
  • depresja poporodowa jest realnym, bardzo poważnym problemem, który sam nie zniknie, to nie „wymysł” czy „fanaberia” chorej
  • unikaj sformułowań: „Robisz coś z niczego”, „Generujesz problemy”, „Wymyślasz”, „Nie przesadzaj”, „Choć, zrobimy coś fajnego, to ci przejdzie”

To poniża, potęguje poczucie izolacji i nacisku społecznego, braku zrozumienia i wsparcia. Przy depresji optymizm innych ludzi boli, nie jest „zaraźliwy”.

  1. Odrzuć nadopiekuńczość
  • nie wyręczaj matki we wszystkich aktywnościach, zwłaszcza tych związanych z dzieckiem, unikaj odsuwania jej od dziecka, umożliw jej opiekę nad dzieckiem w takim wymiarze, do jakiego jest zdolna
  • unikaj mówienia: „To dla ciebie za ciężkie”, „Daj, ja to zrobię, ty nie dasz rady”

Takie zachowanie zwiększa poczucie winy i bezradności, osłabia wiarę w siebie chorej matki i jej kontakt z dzieckiem, utwierdza ja przekonaniu, że sobie nie poradzi. To nie pomoc, bo nie odpowiada na realne potrzeby matki.

  1. Unikaj obciążania chorej ponad siły
  • przy depresji ciężko jest podjąć nawet najprostsze działania, a im ich więcej, tym jest trudniej. Depresja nie wynika „z nadmiaru wolnego czasu na wymyślanie sobie problemów” – nadmiar obowiązków tylko ją potęguje. Dostosuj obowiązki i wyzwania do możliwości chorej matki.
  • unikaj mówienia: „ Zrób coś, to się lepiej poczujesz”, „ Na problemy najlepsza jest praca”, „Weź się garść”, „Kiedy wracasz do pracy?”, „Masz jeszcze inne obowiązki”, „A gdzie obiad?”

Takie zachowanie sprawia, że matka czuje się negatywnie oceniana, odrzucana, potęguje jej poczucie izolacji, osamotnienia, bezradności i jeszcze bardziej obniża jej poczucie własnej wartości. To również bardzo negatywnie wpływa na relacje z osobą chora – niszczy więź.

  1. Zaprzestań izolowania i odsuwania się od chorej
  • depresja nie jest chorobą zakaźną, spotkanie z osobą chorą nie wywołuje choroby – pamiętaj o tym. Nie jest to też „wstydliwy problem” – każdy może zachorować. Depresja nie może stać się powodem odrzucenia. Nie ukrywaj chorej matki, nie wstydź się jej choroby.
  • unikaj słów: „Wstyd mi za ciebie”, „Nie pokazuj się ludziom”, „Nie mogę ci pomóc”, „Nie jesteś już tą samą osobą”

Odrzucenie pogłębia depresję, osamotnienie zamyka chorą matkę w jej cierpieniu.

  1. Zaniechaj uprzedmiotawiania
  • najpierw rozmawiaj – potem działaj: osoba w depresji jest świadoma swojego stanu i odróżnia dobro od zła, przed prawem odpowiada za swoje czyny, więc zostawmy jej tę odpowiedzialność pomagając się z niej wywiązać, nie podejmuj działań dotyczących matki i/lub dziecka za jej plecami, bez wiedzy i zgody.
  • unikaj mówienia: „Ty nie masz tu nic do powiedzenia”, To już nie twoja sprawa”, „Decyzje już zostały podjęte”

To odbiera godność i poczucie człowieczeństwa matce, „udowadnia”, że wszelkie wysiłki z jej strony nie mają sensu, odbiera jej kontrolę nad swoim losem.

  1. Unikaj negowania zasadności stanu matki
  • przestań udowadniać, że dziecko daje dużo radości, a macierzyństwo to cudowny czas
  • Unikaj mówienia: „Przecież masz taki liczne dziecko”, „Przecież chciałaś być mamą”, „Macierzyństwo to najpiękniejsza rzecz w życiu kobiety”.

Takie zachowanie tylko zwiększa poczucie winy kobiety w depresji poporodowej. Ona wie, że jej dziecko jest cudowne, a inne kobiety cieszą się macierzyństwem – jej choroba w tym momencie jej na to nie pozwala.

DEPRESJA POPORODOWA TO POWAŻNY PROBLEM, ALE WSPÓLNIE MOŻNA SOBIE Z NIM PORADZIĆ!

Zasady zostały wypracowane w ramach warsztatu dotyczącego depresji poporodowej oraz zasad savoir-vivre wobec osób dotkniętych tym zaburzeniem. Warsztat poprowadziła mgr Anna Robak-Mielczarska - psycholog Fundacji Pokonać Cień.

Warsztat odbył się w ramach kampanii "Co nas spina?" organizowanej przez Śląską Kawiarnię Naukową oraz Uniwersytet Śląski.

Projekt współfinansowany jest ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.