• Opublikowane 12 Maj, 2012

Skuteczna komunikacja niewerbalna w czasie rozmowy kwalifikacyjnej

Trzeba przyznać na wstępie, że mowa ciała jest obecnie niezwykle ciekawym, wręcz porywającym tematem. Sięgają po nią nie tylko specjaliści, naukowcy, ale i reżyserzy czy literaci. Świat ciągle się zmienia, technologia się rozwija, a ludzie dalej nie potrafią poznać siebie w pełni. Dlatego też natura człowieka i jego możliwości nadal budzą tyle sensacji i zaciekawienia. Jednocześnie należy przyznać, że mowa ciała stanowi intrygujące pole do rozważań między innymi dlatego, że aż 60 procent komunikacji interpersonalnej odbywa się właśnie z wykorzystaniem komunikacji niewerbalnej, bez słów.

Wielokrotnie dokonuje się ona poza pełną świadomością człowieka, mimowolnie, ale i dlatego też jest tak istotna. Przecież mamy na nią wpływ, ale nie w każdej sytuacji i nie do każdej emocji. Wielokrotnie w badaniach udowadnia się, że szczery śmiech, pogarda, obrzydzenie czy prawdziwy strach pojawiają się na naszym ciele, szczególnie twarzy, automatycznie w przeciągu kilku milisekund i niewiele wolniej z niej znikają.
Dlatego też warto przemyśleć jak ta mowa ciała, którą jesteśmy w stanie kontrolować, wręcz wyćwiczyć, może nam pomóc w codziennym życiu, szczególnie w takich momentach jak egzamin ustny czy rozmowa kwalifikacyjna. Wiadomo przecież, że są to momenty stresujące dla większości z nas, więc dobrze jest się przygotować do nich nie tylko pod kątem teoretycznym, naszej wiedzy i umiejętności, ale również tego jak się zaprezentujemy. Odpowiednia autoprezentacja jest bowiem połową sukcesu.
Jeśli mamy możliwość przywitania się poprzez uścisk dłoni, to niech on będzie zdecydowany, pewny siebie, ale średniej siły. Wiele osób odbiera ten sygnał za pewność siebie rozmówcy, jego zdecydowany charakter. W przypadku gdy nie mamy takiej możliwości nasza twarz powinna „mówić” wszystko, a mianowicie delikatny uśmiech, pewne spojrzenie, spokojny, opanowany i zdecydowany głos. Już na wstępie zapewnia nam to plusową pozycję. O samym ubiorze nie trzeba tutaj wspominać, bo o tym myślę, że każdy pamięta.

Kolejną kwestią jest postawa całego ciała. Przyjmowanie postawy zamkniętej daje do zrozumienia, że nie jesteśmy pewni swojej wiedzy, że się boimy. Ręce skrzyżowane na piersiach imitują postawę obronną, chęć ucieczki, odparcia ataku. Dlatego też warto zadbać o to, by ręce spoczywały spokojnie na kolanach w pozycji otwartej, plecy wyprostowane. Określa się to po prostu postawą otwartą, dzięki której mamy uzyskać od drugiej strony odbiór osoby otwartej, przyjaźnie nastawionej, czującej się w danej sytuacji spokojnie i swobodnie.

Najlepiej jest też patrzeć w oczy, ale nie wpatrując się w nie bez przerwy, ponieważ może to wywołać irytację u naszego rozmówcy lub może odebrać to za bezczelność. Jednocześnie warto tutaj zwrócić uwagę na fakt, że patrzenie w oczy ma nie tylko przekonać naszego egzaminatora czy potencjalnego pracodawcę o naszej pewności siebie, ale także daje możliwość zaobserwowania ewentualnych ekspresji na jego twarzy, dzięki czemu możemy odpowiednio zareagować swoim zachowaniem, zmienić temat, coś podkreślić, zmienić po prostu taktykę działania. Wielokrotnie nasz rozmówca nie pilnuje się i jego ekspresje są nieświadome, ale wyraźnie świadczą o tym, co o nas myśli i czego oczekuje.
Innymi elementami, które mogłyby też świadczyć o tym, jak rozmówca postrzega naszą wypowiedź są jego zachowania, a więc np. skrzyżowanie rąk może świadczyć o postawie agresyjnej, niedowierzaniu bądź wątpieniu w nas; przechylenie głowy to zainteresowanie, ciekawość; bębnienie palcami to zniecierpliwienie; przygryzanie okularów bądź długopisu to niezdecydowanie i wiele innych. Przykłady można by mnożyć.

Inną ważną kwestią jest mówienie z odpowiednią prędkością. Obecnie przyjmuje się, że przeciętne tempo mowy człowieka to 120 do 180 słów na minutę. Badania jakie zostały do tej pory przeprowadzone wskazują, że osoba mówiąca szybciej uznawana jest za bardziej kompetentną od tych poniżej owej średniej. Prof. Dariusz Doliński tłumaczył taką zależność faktem, że odbiorca przy szybkim tempie przekazu nie jest w stanie szybko odkryć niedomówień, niezgodności w treści czy znaleźć odpowiednich kontrargumentów. Z kolei przy wolnym mówieniu ma się wrażenie, że rozmówca dopiero formułuje myśli, nie jest pewien tego co mówi, może czeka na reakcję drugiej strony.

Przedstawione powyżej wyznaczniki mowy ciała są tylko wierzchołkiem góry lodowej możliwości jakie niesie ona ze sobą. Istnieje cały szereg pozycji literaturowych, które traktują o tej tematyce. Należy jednakże podchodzić do tego tematu z ciekawością, ale i lekkim sceptycyzmem. Szczególnie, że ostatnio tak modne stają się filmy i seriale, w których głównym tematem jest właśnie mowa ciała, a niestety przekoloryzowują one ów temat, nadają mu trochę charakteru magii, mentalizmu bądź wyroczni. Z pewnością mowa ciała jest tematem ciekawym i niezwykle przydatnym, ułatwiającym życie, ale nie można podchodzić do niego jako jedynego wyznacznika ludzkich zachowań, alfy i omegi tego o czym myśli dany człowiek, co za chwilę zrobi, co czuje. Tutaj nic nie jest stuprocentowo pewne. Jakakolwiek interpretacja w tej dziedzinie może być tylko i wyłącznie osadzona w konkretnym kontekście, a więc określonej sytuacji, otoczeniu, kręgu kulturowym itp. Mowa ciała na egzaminie czy rozmowie kwalifikacyjnej może być dużą pomocą, ale nie jedynym elementem, dzięki któremu osiągniemy sukces. Najważniejsza i tak jest nasza wiedza i umiejętności, i o tym nie wolno zapominać.

 

Autor: Agnieszka Szydełko

LITERATURA:

  1.  Andersen P.A. (2005). Mowa ciała dla żółtodziobów. Poznań: Rebis
  2.  Collins A. (2002). Mowa ciała. Co znaczą nasze gesty?. Warszawa: Rytm
  3.  Pease A. i B., (2007). Mowa ciała. Poznań: Rebis
  4.  Salamon B. Mowa ciała na egzaminie. www.eurostudent.pl/Mowa-ciala-na-egzaminie,artykul,1068,artykuly.html

 


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.