• Opublikowane 4 Styczeń, 2012

Rozmowa kwalifikacyjna – jak ją przeżyć?

Rekrutacja nie musi być udręką - oto kilka sposobów, aby przebiegła spokojnie i z dobrym skutkiem.

Wielokrotnie mówi się o rozmowie kwalifikacyjnej, jednakże wszystko co jest prezentowane stanowi pewien ogólnik, rzekomy „złoty środek” do jej udanego przebiegu. Prawda bywa jednakże bardziej złożona.

Należy już na samym początku uświadomić sobie, że współczesny rynek pracy nie jest już taki, jak chociażby dziesięć czy dwadzieścia lat temu. Coraz szybciej i agresywniej rozwijająca się gospodarka, coraz to nowa technologia powodują, że zmieniają się też wymagania względem potencjalnych pracowników, jak i sposoby ich rekrutowania.

Ubiegając się o pracę należy przede wszystkim przyciągnąć uwagę potencjalnego pracodawcy, wzbudzić zainteresowanie swoją ofertą, osobą, a także wywołać swoistą chęć zatrudnienia właśnie naszej osoby, a nie innych kandydatów. Oczywiście wszystko to musi się ostatecznie zakończyć sformalizowaniem, sfinalizowaniem całej rozmowy poprzez podpisanie umowy o zatrudnieniu. Jednakże zanim do tego dojdzie ważne są elementy, które miałyby do tego doprowadzić. Zastanawiamy się nad pracą, która dałaby nam satysfakcję, możliwość rozwoju i dobrą płacę, nad pracą, której „trzymalibyśmy się” przez następnych kilkanaście lat. Poniżej przedstawione zostaną podstawowe informacje, zasady, do których należy się odnieść w trakcie przygotowywania się do rozmowy kwalifikacyjnej.

Bądź w tym dobry

Chodzi o to, żeby faktycznie znać się na stanowisku, o które się ubiegamy. Pracodawca bądź firma pośrednicząca w zatrudnieniu nas jest osobą kompetentną, która pozna się na nas szybko, jeśli nie mamy pojęcia na temat pracy, do której startujemy. Ważna jest jednakże nie tylko sama wiedza teoretyczna, ale i doświadczenie. Dlatego też jeszcze w trakcie studiów warto zadbać o warsztaty, wolontariat czy praktyki, na których możemy zdobyć odpowiednie doświadczenie. Istotne jest też ciągłe poszerzanie swoich umiejętności, dokształcanie się, inwestowanie w osobisty rozwój. Współczesny pracodawca ceni sobie osoby, które posiadają zarówno dużą wiedzę w interesującej go dziedzinie, ale i chcą dokształcać się w innych sferach zawodowych, w innych dziedzinach, ponieważ poszerza to ich światopogląd. Wysoko ceniona jest też umiejętność posługiwania się w mowie i piśmie minimum dwoma językami obcymi. Język angielski stanowi obecnie praktycznie standard wymagań, więc warto zadbać o przynajmniej stopień średniozaawansowany również w innym języku. Z pewnością zwiększy to szanse w procesie rekrutacji.

Poznaj potencjalnego pracodawcę

Kolejna kwestia to faktyczne, formalne przygotowanie siebie samego do rozmowy kwalifikacyjnej. Zazwyczaj podkreśla się dobre przygotowanie własnej osoby i faktycznie jest to ważne, ale mało kto zwraca uwagę na fakt, że ubiegając się o pracę w wybranej przez siebie firmie, należy wiedzieć, do kogo tak naprawdę się kierujemy. W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej mogą się bowiem pojawić pytania do kandydata właśnie o firmę, do której się ubiega, a nie umiejętność odpowiedzi na nie praktycznie dyskwalifikuje go. Wśród tych pytań mogą się pojawić takie, jak chociażby: Dlaczego akurat nasza firma Pana/Panią zainteresowała?, Co zmieniłby Pan/Pani na tym stanowisku?, Czy wiem Pan/Pani czym się zajmujemy?, Czy wie Pan/Pani jakie są nasze najnowsze osiągnięcia, działania na rynku? Należy pamiętać, że własne umiejętności są ważne, ale nie należy lekceważyć samego pracodawcy i jego firmy, bo to przecież nam zależy na pracy u niego. Jednocześnie jeśli nawet nie pojawią się pytania, to warto w trakcie swoich wypowiedzi bądź „opowieści” o swoich umiejętnościach odnosić się również do zapotrzebowań firmy (również tych potencjalnych, o których nie wspomniano oficjalnie w ogłoszeniu), do zauważonych standardów tam panujących, do możliwości jakie się w niej widzi, nowych rozwiązań, do wykorzystania naszych umiejętności w poprawie funkcjonowania firmy, jak możemy się przydać itp. Dzięki temu z pewnością zwrócimy na siebie większą uwagę. Jeśli istnieje jakaś możliwość na poznanie nawyków potencjalnego pracodawcy bądź kryteriów, zgodnie z którymi dobiera on swoich pracowników, to również warto zrobić z tego użytek w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej.

Ubiór również istotny

Ubiór jest kwestią, o której mówi się praktycznie za każdym razem, więc zostanie on przedstawiony krótko. Oczywiście należy pamiętać o stroju formalnym, eleganckim. W przypadku kobiet należy uważać na to, aby nadmiernie nie eksponować swoich walorów fizycznych, gdyż może to skutkować w dwie strony – albo zostaniemy zatrudnione tylko ze względu na wygląd, co niestety jeszcze się zdarza, albo zostaniemy źle odebrane, jako przesadnie otwarte, wyzywające itp. Dlatego też elegancja i umiar przede wszystkim!

Bądź punktualny

Niezwykle istotną kwestią jest punktualność. Spóźnienie jest wręcz niedopuszczalne. Jeśli z przyczyn od Ciebie niezależnych jesteś świadomy, że nie zdążysz na spotkanie, najlepiej odpowiednio wcześniej (około 20-30 minut przed rozmową) zadzwoń i uprzedź o tym fakcie podając przyczynę (wypadek drogowy, korek na autostradzie itp.). Niewskazane jest też przybycie do biura dużo przed czasem. Spowoduje to nerwową atmosferę dla tamtejszych pracowników, jak i potencjalnego pracodawcy, który mając świadomość, że już jesteś, podświadomie może zacząć się spieszyć ze swoimi sprawami, a to w efekcie może się „odbić” na rozmowie kwalifikacyjnej. Ponadto samemu też możesz się zacząć niepotrzebnie denerwować. Najlepiej być około maksymalnie dziesięć minut przed czasem pod budynkiem, aby mieć pewność, że nie zbłądziliśmy, a do środka wejść za pięć.

Bądź szczery i otwarty

Wytrawny pracodawca bardzo szybko jest w stanie rozpoznać, że kłamiemy. Dlatego też lepiej tego nie robić. Jeśli nie chcesz, aby niektóre wady wyszły zbytnio na jaw, po prostu podkreślaj swoje zalety i potencjalny wkład w istnienie i funkcjonowanie firmy, a także własną decyzję o wybraniu tej właśnie firmy jako swojego pracodawcy. Samo CV również powinno być szczere i zawierać tylko i wyłącznie prawdziwe informacje. Poza tym ważne jest też zawieranie w większości informacji potrzebnych właśnie do danej firmy. Przecież ubiegając się o pracę w banku naszego potencjalnego pracodawcy nie będzie interesowało, że w podstawówce wygraliśmy konkurs recytatorski lub obecnie interesujemy się rajdami samochodowymi. Niektóre zainteresowania należy wpisać, ale warto je wyważyć pod kątem opisu naszej osoby i ważności dla osoby rekrutującej nas. Odpowiedzi na pytania powinny być pełne, rzetelne, z odniesieniem do CV i swojego doświadczenia.

Mowa ciała i jej znaczenie

Współcześnie można się spotkać z wieloma głosami, które wyraźnie wskazują na mylność mowy ciała w codziennym życiu. Faktycznie wiele z jej elementów jest ważnych i przydatnych, ale nie można ich traktować jako wyroczni. Pojawiło się całe mnóstwo „podręczników” o czytaniu mowy ciała, co ludzie „mówią” gestami itp. Niestety owa mowa ciała jest tak modna obecnie, że mało kto zastanawia się nad jej trafnością. Wielu marketingowców czy właśnie potencjalnych pracodawców zaczytuje się tymi poradnikami, starając się później odnieść je do codziennego życia. Najważniejszą więc zasadą dla rozmowy kwalifikacyjnej jest po prostu bycie sobą. Trzeba zachowywać się w miarę swobodnie, być rozluźnionym, a z pewnością odbiór będzie pozytywny.

Sposób rekrutacji

Kwestią wartą poruszenia tutaj są dwa sposoby rekrutacji, o czym zapomina się wielokrotnie w literaturze wspomnieć, jak i w trakcie standardowych zajęć na temat rozmów rekrutacyjnych. Pierwszym sposobem jest swobodna rozmowa, która wydaje się o wiele ciekawsza od metody drugiej, ale jednocześnie nastręcza wiele problemów i błędów, głównie ze względu na potencjalną stronniczość osoby rekrutującej, „wyłapytanie” kwestii mniej istotnych ze względu na stanowisko pracy, ale ciekawych dla pytającego. Z kolei drugim sposobem jest rozmowa testowa, która wydaje się bardziej zrutynizowana, ale jednocześnie daje o wiele lepsze efekty w dłuższej perspektywie, nastręcza mniej błędów kadrowych. Przypomina ona trochę przesłuchanie, składa się z serii pytań identycznych dla wszystkich kandydatów. Znacznie ułatwia to ich porównywanie i podejmowanie decyzji. Jednocześnie należy zdawać sobie sprawę z tego, że coraz więcej dużych firm korzysta już z pomocy firm rekrutacyjnych, specjalizujących się w selekcjonowaniu pracowników na konkretne stanowiska dla konkretnych firm, które się do nich zgłoszą. Stąd też informacje o tym, że coraz częściej do selekcji pracowników wykorzystuje się różnego typu testy, w tym psychologiczne, dzięki którym przede wszystkim rekruterzy starają się poznać przypuszczalną osobowość kandydata, jego kwalifikacje na dane stanowisko, wytrzymałość na stres, jego sposoby radzenia sobie z nim i wiele innych zależnie od zapotrzebowania. Aktualnie, ze względu na obowiązujące prawo, wyniki kandydatów nie są udostępniane pracodawcy, ale mogą być brane pod uwagę przy analizie i porównywaniu ich między sobą przy podejmowaniu decyzji rekrutacyjnej. Sama już świadomość czego można się spodziewać w trakcie takiej rozmowy kwalifikacyjnej już daje większą pewność siebie i zmniejsza towarzyszący jej stres. Poza tym istnieje też możliwość zawsze zapytania się w trakcie umawiania się na ową rozmowę jak będzie ona przebiegała, ile czasu potencjalnie zajmie itp.

Ostatnia rada

Naturalną rzeczą jest, że rozmowa kwalifikacyjna jest stresująca. Określana jest ona wielokrotnie jako „strach przed sceną”[3]. Dlatego też dobrym sposobem na przygotowanie się na nią jest spełnienie wszystkich przedstawionych wyżej elementów, dzięki którym z pewnością poczujemy się lepiej i spokojniej. Poza tym można też ćwiczyć przed lustrem lub wyobrażać sobie scenariusze rozmowy kwalifikacyjnej bądź pytania, jakie potencjalnie mogą się pojawić w jej trakcie i starać się na nie odpowiadać. Z pewnością wyeliminuje to część pytań, które mogłyby nas zaskoczyć, a odpowiedzi będziemy mieli już przygotowane. Tym samym zwiększy to nasze szanse na zatrudnienie. Ćwiczenie czyni mistrza, więc warto poświęcić trochę swojego czasu na właściwe przygotowanie się do rozmowy kwalifikacyjnej. Ponadto wszystko do czego będziemy przygotowani nie będzie nas już stresować, a więc i sama rozmowa przed pracodawcą nie będzie przerażająca.
Niestety współcześnie wielokrotnie porównuje się człowieka do towaru i sprzedawcy w jednym. Towarem jesteśmy zarówno my, jak i nasze umiejętności. Poza tym tylko praktycznie my jesteśmy w stanie „sprzedać” je i to z pozytywnym skutkiem. Nie traktujmy jednak siebie tak przedmiotowo, ale z godnością i inteligencją pnijmy się po szczeblach kariery, których początkiem jest dobrze przeżyta i pozytywnie zakończona rozmowa kwalifikacyjna.

 

Autor: Agnieszka Szydełko


LITERATURA:

  1. Chmiel N. (2003). Psychologia pracy i organizacji (s.83-113). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne
  2. Schultz D.P., Schultz S.E. (2002). Psychologia a wyzwania dzisiejszej pracy (s.81-125).Warszawa: PWN
  3. Tokarz M. (2006). Argumentacja. Perswazja. Manipulacja (s.425-443). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

 

 


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.