Recenzja książki "Żelazny Jan"

"Żelazny Jan” to książka, która z pewnością trafi do najgłębszych zakamarków duszy każdego mężczyzny. Jest to fascynująca opowieść o istocie męskości i męskiej inicjacji. Autor za punkt wyjścia obiera baśń braci Grimm pod tym samym tytułem. Analizując ją, kawałek po kawałku, sięga w swej interpretacji do zapomnianych tradycji, mitów, jungowskich archetypów, świata starożytnej Grecji czy celtyckich legend.
Książka jest niejako próbą uchwycenia szerokiego i wieloaspektowego obrazu historii życia psychicznego mężczyzny. Począwszy od najmłodszych lat, na wieku dojrzałym skończywszy, autor stara się nam uwydatnić najważniejsze kamienie milowe, jakie musi pokonać mężczyzna, aby osiągnąć pełnię dojrzałości. Aby z puer aeternus (wiecznego chłopca), którego fikcyjnymi wcieleniami są Mały Książę czy Piotruś Pan mógł się on przeistoczyć w Dzikusa - Żelaznego Jana. Postać ta jest uosobieniem prawdziwej męskości, zgoła inaczej jednak pojmowanej niż ta na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Prawdziwym mężczyzną nie jest bowiem ani zdyscyplinowany pan domu, wieczny wędrowiec, zuchwały samiec, businessman na Wall Street, czy „miękki” chłopiec o wrażliwej duszy. Dzikus jest wyrazem tego co pierwotne, jednak nie należy utożsamiać go z gniewem, brutalnością czy barbarzyństwem, ale z odwagą innego typu; wymagającą skonfrontowania się z własnymi lękami i oporami, wiąże się z energią, która mobilizuje do stanowczego i zdecydowanego działania. Kontakt z owym Żelaznym Janem jest zejściem w głąb męskiej psychiki; jest zaakceptowaniem jej ciemnych stron.
Autor w swej książce wyraźnie podkreśla, jak bardzo ważnym wydarzeniem w życiu każdego chłopca jest rytuał inicjacji, współcześnie jednak całkowicie zapomniany. Pojmuje on inicjację jako „moment” przełomowy, „moment” w którym chłopiec odchodzi od matczynego łona, wyrywa się z oplatających go pęt kobiecego świata, a wchodzi w swój świat – świat mężczyzn. Autor stara się nam nakreślić czym jest owe przejście, za pomocą wielu trafnych metafor i języka symboli unaocznia nam jakie problemy stają na drodze mężczyzny w tej długiej i trudnej wędrówce. Wyjaśnia także ich przyczyny, a również nakłania do refleksji i szukania własnych rozwiązań. Zwraca uwagę na relacje syn-ojciec i mówi w jaki sposób zakłócenie tego kontaktu przyczynia się do niemożliwości przejścia w świat mężczyzn.
W baśni braci Grimm główny bohater – królewicz, po utracie złotej piłki (posiadanej w dzieciństwie integralności osobowości), aby ją odzyskać dokonuje oszustwa (okłamuje matkę, niejako odchodzi od niej, nie zachowuje się jak maminsynek) i doznaje rany (np. od ojca), ale dzięki temu ma możliwość kontaktu z Żelaznym Janem, który go odtąd zabiera do siebie, z dala od rodziców. Dalej, wystawiony na próby Żelaznego Jana, musi go opuścić i zstąpić na drogę popiołu, pracy i nędzy. Ma szansę na uniżenie się, na zejście do świata zgoła odmiennego od tego, który znał dotychczas – ciepłego domu matki – i wejścia w niepociągający dom ojca, uwzględniający także i ciemną stronę rzeczywistości. Oznaką takiego upadku jest skromność, pokora, zakończenie życia „z głową w chmurach”. Musi on jednak doznać nauk od starszego mężczyzny. Czy swego ojca? Co jednak, gdy ten jest „pogrążony w ciemnościach”? Tu pojawia się głód Króla jako Drugiego Ojca, zaczynają się poszukiwania, zaczyna się prawdziwe życia, pojawiają się kobiety, walki…
Książka ta jest niesamowitą podróżą w głąb męskiej psychiki, przedstawia kolejne stadia inicjacji, a także zawiera własne przemyślenia i doświadczenia autora, co nadaje jej realny ton w gąszczu barwnej symboliki, najstarszych mitów, ludowych pieśni czy nowoczesnej poezji, a także kina. Jestem przekonana, iż lektura ta skłoni niejednego mężczyznę do skonfrontowania się z własnym Cieniem i spojrzenia na swą przeszłość, teraźniejszość jak i przyszłość, innym, bardziej krytycznym okiem.
Gorąco polecam!


 

 

Kontakt: v-isa@o2.pl Wykształcenie: Absolwentka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego, specjalizacja: psychologia kliniczna dorosłego człowieka orazoraz psychologia zdrowia i jakości życia. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.