O poczuciu własnej wartości słów kilka…

„Dzień dobry, mój kochany.

Znajdź trochę czasu na to, by być szczęśliwym!

Jesteś cudem, który żyje,

Który rzeczywiście istnieje na ziemi.

Jesteś kimś jedynym, niepowtarzalnym,

Nie można cię z nikim pomylić.

Czy wiesz o tym?

Dlaczego się nie zdumiewasz,

Nie podziwiasz,

Nie cieszysz się swym istnieniem

I istnieniem innych wokół ciebie?

Czy to tak oczywiste,

Czy to nic nadzwyczajnego,

Że żyjesz, że możesz żyć, że dano ci czas,

Abyś śpiewał i tańczył,

Czas, abyś był szczęśliwy?”

/Phil Bosmans/

Pisanie poniższego artykułu powinnam rozpocząć od zadania Ci pytania: „Co naprawdę myślisz o sobie?” Czy identyfikujesz się z początkiem wiersza, a w odpowiedzi na zadane przeze mnie pytanie odpowiadasz: „Lubię siebie”, „Jestem inteligentna/inteligentny, utalentowana/utalentowany”? Czy może Twoje odpowiedzi krążą wokół negatywnych stwierdzeń: „Jestem brzydka/brzydki”, „Na nic mnie nie stać”, „Jestem do niczego”? Jaka/ jaki jesteś w Twoich oczach? Piękna, czy Bestia? Poczucie własnej wartości to szacunek do własnej osoby, zasługiwanie na wartość, a według Nathaniela Branden’a także zaufanie do swoich myśli, radzenia sobie z wyzwaniami stawianych przez życie. Z innej definicji wynika, że jest to: „Moja wartościowa tożsamość zasługująca na wszystko, co dobre” (S.Wegscheider-Cruse), w moim odczuciu najistotniejsze jest to, aby czuć się wartościowym człowiekiem i sądzę, że nie ma lepszego komplementu jaki można skierować w swoją stronę niż zdanie: „jesteś wartością niezastąpioną”. Świadomość, że zasługujesz na miłość, realizowanie swoich potrzeb i pragnień, możliwość wyrażania swojego zdania, gniewu i frustracji, jest nieodzownym elementem Twojej samooceny. Sposób w jaki dokonujesz oceny samego siebie, swojej wartości oddziałowuje na wiele sfer Twojego życia, koreluje nie tylko z Twoimi sukcesami, wyborami, ale również relacjami między Tobą a Twoim otoczeniem.

Być może zastanawiasz się, skąd u Ciebie taki, a nie inny poziom poczucia własnej wartości. Sprzężonych z tym jest wiele czynników tj. niepowodzenia w spełnianiu standardów rodziców, grup rówieśniczych, brak zainteresowań, pozytywnych doświadczeń... Nie podlega wątpliwości, że jest to ściśle związane z pierwszym etapem życia - dzieciństwem i rodzajem informacji wówczas do Ciebie docierających, jednak dalsze etapy życia również mają wpływ na poczucie własnej wartości. Do dzisiaj zdążyłaś/eś zgromadzić cały kosz kwiatów – wiadomości dodających nadzieję, rozwijających talenty, tj. „Twój pomysł jest świetny”, „Brawo!”, „Jestem szczęśliwy, gdy jesteś przy mnie”, dających świadomość, że uczucia nie są niczym złym, płacz czasem pomaga, a błędy które popełniamy niosą za sobą stosowną naukę. Niestety spotkałaś/eś również śmieci, które wywoływały poczucie winy, nieprzystosowanie, kierowały Cię do ukrywania prawdziwych uczuć, zabraniały popełniać błędy, kazały na pierwszym miejscu umiejscawiać lojalność wobec rodziny, bez względu na to, czy jest zasłużona czy nie lub utwierdzały w tym, że jako mężczyzna musisz być silny, a jako kobieta powinnaś ukrywać poczucie gniewu. Oczywiście, my jesteśmy czynnym podmiotem swoich spraw, twórcami swojego życia, ale nie ulega wątpliwości, że rodzice mieli ogromny wpływ – dobry i zły na życie każdego z nas, ze względu na możliwość stworzenia nam bezpiecznego lub nie środowiska życia, wspieranie i pokładanie wiary w nasze możliwości, bądź tłumienie naszych pomysłów już na samym początku. Być może spotkałeś się z rodzicem krytykującym, wyśmiewającym myśli dziecka, podkreślającym, że nie mają one znaczenia bądź rodzicem nadopiekuńczym, hamującym usamodzielnianie się pociechy, rodzica kontrolującego lub wychowującego swe dziecko bez żadnych zasad. Warto również krótko zaznaczyć rolę mass mediów faszerujących nas pięknymi, szczupłymi modelkami, przystojnymi i umięśnionymi mężczyznami, wywołującymi w nas kompleksy, powodującymi chęć dążenia do fałszywego ideału, nawet za najwyższą cenę jaką jest ingerencja w własne ciało i zdrowie.

Nie mamy wpływu na to, co spotkało nas w dzieciństwie, czy w okresie dorastania,  ale możemy zadecydować o tym, co jest tu i teraz: „Poczucie własnej wartości pochodzi z wyboru, nie jest wrodzone” – ta domena powinna Ci towarzyszyć w drodze do osiągnięcia wysokiego poczucia własnej wartości. Nie czekaj na przyszłość, spektakl trwa a próba dawno się skończyła, Twoje życie reżyserujesz tu i teraz! Poniżej zaproponuję Ci kilka ćwiczeń, które pomogą Ci uwierzyć w siebie i z pewnością dostrzec w sobie pozytywne cechy i talenty. Jeśli masz ochotę zakup zeszyt, bądź załóż segregator z kartkami, w którym będziesz opisywać wszystkie swoje ćwiczenia, dokonania, odczucia. Możesz przyjąć, że będzie to zeszyt ćwiczeniowy, możesz go również potraktować jako „Pamiętnik podróży”. Na pierwszej stronie (bądź pierwszych dwóch) stwórz swój „Mały świat”. Narysuj, namaluj, przyklej, czy wytnij coś co Ciebie scharakteryzuje i jednocześnie zmotywuje do pracy nad sobą. Może umieścisz tam swoje motto? Zdjęcia? Zamieść wszystko to co przyjdzie Ci do głowy, to co kochasz, lubisz, niech to będzie obraz Ciebie i Twojego świata. Używaj różnych technik zdobienia, baw się tym wyzwaniem i rozwijaj swoją kreatywność! Jako posiadaczka takiego Pamiętnika podróży, szczerze zachęcam do jego założenia i delektowania się swoimi małymi i większymi sukcesami.

Ćwiczenie: „Jestem”

Uzupełnij zdania:

  1. Jestem najlepsza/y (lepsza/y niż inni) w…
  2. Jestem w stanie…
  3. Jestem atrakcyjna/y, ponieważ…
  4. Daję sobie świetnie radę z …
  5. Jestem inteligentna/y, gdyż…
  6. Doskonale potrafię…

Cel: Samoświadomość, wzmocnienie poczucia własnej wartości.

 Ćwiczenie: „Lista jestem”

  1. Napisz na kartce 15-20 zdań (lub więcej) zaczynających się od słowa „Jestem…”. Mogą to być absolutnie dowolne zdania na własny temat.
  2. Uważnie przyjrzyj się swoim zdaniom, przeczytaj je po cichu a następnie napisz na kartce następujące zdania:

„zdanie na własny temat, które mnie najlepiej charakteryzuje brzmi…”

„zdanie na własny temat, które najczęściej pojawia się w moich myślach brzmi…”

„zdanie na własny temat, które jest dla mnie najbardziej znaczące (osobiste, intymne) brzmi…”

W miejsce kropek możesz przepisać zdanie z listy „Jestem” albo wpisać całkiem nowe zdanie:

  1. Przypisz teraz każdemu ze swoich zdań znak „+” jeśli według Ciebie zdanie zawiera w sobie pozytywną samoocenę, znak „-„ jeśli zdanie zawiera samoocenę negatywną i znak „0” jeśli zdanie nie zawiera w sobie żadnej samooceny.
  2. Jeśli masz ochotę omów to ćwiczenie z kimś bliskim, nie musisz pokazywać swoich list, mów o tym, co sama/sam zadecydujesz się wyjawić.
  3. Zastanów się, co Cię poruszyło w tym ćwiczeniu? Czy odkryłaś/eś coś interesującego dla siebie? Czy dowiedziałaś/eś się czegoś nowego na własny temat? Jakie są Twoje refleksje po tej pracy?

Cel: samopoznanie, ćwiczenie umiejętności kierowania własnym poziomem aktywności i otwartości, budowanie zaufania i poczucia bezpieczeństwa w grupie, autorefleksja, samoocena.

 Ćwiczenie: „Z czego jestem zadowolona/y”

  1. Dwie cechy własnego wyglądu, które Ci się podobają,
  2.  Dwie cechy osobowości (charakteru), które w pełni akceptujesz,
  3. Umiejętności lub talenty, które posiadasz,
  4. Osiągniecie osobiste, z którego jesteś dumna/y,
  5. Szczególnie dobre relacje z inną osobą,
  6. Swoje zachowanie w ostatnim tygodniu, z którego jesteś szczególnie zadowolona/y.

Ćwiczenie: „Trening pozytywnego myślenia”

Dokończ zdania:

  1.  Jestem wartościowym człowiekiem, ponieważ…
  2.  Mogę być dumna/y z….
  3.  Lubię siebie dlatego, że…

Literatura:

  1. N. Branden: „Jak dobrze być sobą. O poczuciu własnej wartości”, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne sp. Zo.o., Gdańsk 2007,
  2. A. Dodziuk: „Pokochać siebie”, INTRA, Warszawa 1992,
  3. S. Wegscheider-Cruse: „Jak pokochać siebie. Podróż ku poczuciu własnej wartości”, ATEX, Gdańsk 1996.

  Kontakt: megi_89@op.pl Studia: Absolwentka Pedagogiki Zdrowia, Uniwersytet Śląski w Katowicach Zainteresowania: Czekolada, zdrowy styl życia, naturalne metody leczenia, salsa, bachata, fotografia, wolontariat, wspinaczka górska, poczucie własnej wartości, arteterapia. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.