Motywy pozostawania w związku, w którym obecna jest przemoc

Związek ze sprawcą przemocy. Dlaczego jedna kobieta tkwi w związku ze sprawcą, a inna go opuszcza?

Ile kobiet będących ofiarami przemocy, tyle motywów do pozostania i opuszczenia przemocowca. Czasem są one prozaiczne, a czasem skomplikowane i złożone. Mimo, że każda sytuacja jest inna, to noszą one wspólne znamiona.

Motywy pozostawania w związku ze sprawcą

Ofiary pozostające w związku ze sprawcą, mimo nie zaprzestania przez niego stosowania przemocy, kierują się różnorodnymi motywami. Do najczęstszych z nich należą: uzależnienie ekonomiczne od sprawcy, strach, brak wsparcia i uczucia wobec sprawcy.

Kobiety pozostające w związku ze sprawcą, są często uzależnione od niego finansowo. Najczęściej w przemocowych rodzinach, to mężczyzna jest jedynym żywicielem rodziny. Ofiary boją się zakończyć związek z obawy o przyszłość ekonomiczną, szczególnie gdy posiadają dzieci. Ponadto osoby krzywdzone często izolowane są od innych ludzi, co ogranicza możliwość zdobycia wsparcia. Zastraszanie ofiary przez sprawcę negatywnymi następstwami zgłoszenia komukolwiek aktów przemocy skutecznie odwodzi ją od podjęcia tego kroku, szczególnie gdy zagrożone jest również bezpieczeństwo dzieci. Osoby krzywdzone nie widzą często możliwości i sensu korzystania z pomocy służb społecznych czy policji. Są przekonane o niewielkich i mało skutecznych możliwości tych instytucji.

Równie częstym powodem pozostawania w związku nasyconym przemocą, jest silny związek uczuciowy ze sprawcą. Często mimo trudnych doświadczeń, osoby doznające przemocy domowej, nadal kochają sprawcę i wierzą, że sytuacja w małżeństwie ulegnie poprawie. Ich nadzieja wzmacniana jest poprzez zapewnienia sprawcy o poprawie i skrusze oraz próby usprawiedliwiania przemocowego zachowania np. nadużywaniem alkoholu.

Patrząc na to, jak wiele czynników utrzymuje osoby doznające przemocy w przekonaniu o konieczności pozostania w związku małżeńskim, w którym pojawia się przemoc, trudno dziwić się ich decyzjom. Należy zatem zastanowić się nad tym, co może powodować u nich chęć wyzwolenia się, skorzystania z pomocy.

Motywy odejścia i walka ze sprawcą przemocy

Osoby doznające przemocy, które dostrzegają konieczność przerwania tej sytuacji, często oczekują pomocy z zewnątrz, zwracają się z prośbą o wsparcie do schronisk dla ofiar przemocy lub też do rodziny i przyjaciół. Ta część z nich, która nadal po odejściu obwinia się o doznaną przemoc, często poddaje się psychoterapii i w ten sposób poprawiaja jakość swojego funkcjonowania.

Według badań przeprowadzonych przez I. Pospiszyl osobami doznającymi przemocy, które częściej opuszczają sprawcę, są kobiety względnie niezależne finansowo, mające małą liczbę dzieci lub krótki staż małżeński. Pierwsze dwa powody są raczej oczywiste, trzeci natomiast wiąże się prawdopodobnie z mniejszym poczuciem zmarnowanego czasu, życia na nieudany związek, co ułatwia przyznanie się do niepowodzenia i opuszczenie przemocowca.

Najczęściej pomocy poszukują kobiety, które winą za krzywdzenie obarczają partnera. Ponadto nie łudzą się, że istnieje możliwość kontrolowania przemocy, są przy tym nie tylko bite, ale również gwałcone. Im dotkliwość przemocy jest większa, tym prawdopodobniejsza staje się decyzja o porzuceniu partnera. Jednak czynnikiem, który najsilniej pobudza ofiarę do poszukiwania pomocy i opuszczenia sprawcy, jest zagrażanie przez niego bezpieczeństwu i zdrowiu dzieci.

Zdarza się również, że kobiety odwzajemniają przemoc męża poprzez odebranie mu życia. Zdarza się tak w przypadku długotrwałej i brutalnej przemocy, przesyconej środkami psychoaktywnymi, groźbami pozbawienia życia. Należy podkreślić, że często kobiety, które odwzajemniają przemoc, nie są osobami agresywnymi, a w swojej przeszłości nie uciekały się do czynów agresywnych.

Często stosowaną strategią walki ze sprawcą jest również powstrzymywanie go. Wg badań Bowkera najbardziej skutecznymi strategiami stosowanymi przez kobiety, w celu przerwania pomocy były: odwet, ujawnianie informacji o doznawanej przemocy bliskim, poszukiwanie pomocy ze strony służb lub grup wsparcia dla ofiar. Natomiast najmniej skuteczne okazywały się: próby rozmawiania ze sprawcą, nakłanianie go do obietnic dotyczących zaprzestania stosowania przemocy. Groźby związane z rozwodem lub sankcjami prawnymi sprawdzały się tylko u części badanych kobiet. Połowa respondentek podkreślała również ważność wsparcia ze strony rodziny lub pomocy społecznej.

Bibliografia:

  1. Badura-Madej W.  Dobrzyńska-Masterhazy A., Przemoc w rodzinie- interwencja kryzysowa i psychoterapia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2000
  2. Herzberger S.D., Przemoc domowa- perspektywa psychologii społecznej, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Warszawa 2002
  3. Mazur J., Przemoc w rodzinie- teoria i rzeczywistość, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2002
  4. Pospiszyl I., Przemoc w rodzinie,  WSiP, Warszawa 1994

 

REDAKTOR DZIAŁU 'JESTEM WŚRÓD LUDZI' (od lipca 2014r.) Studia:  Psychologia IV rok, specjalizacja kliniczna człowieka dorosłego i sądowa Dziennikarstwo i komunikacja społeczna III rok Kurs pedagogiczny- Blok kształcenia nauczycielskiego (ostatni semestr z trzech) Koło Naukowe Psychologii Społecznej „Influence” Doświadczenie zawodowe: praktyki w RODK nr 2 w Katowicach i poradni psychologiczno- pedagogicznej; wolontariat w OIK Zainteresowania: praca biegłego sądowego psychologa- opiniowanie, socjoterapia, zaburzenia osobowości ponadto: książki i filmy na temat II wojny światowej, twórczość J.R.R. Tolkien'a oraz indie rock Kontakt: zytamagdalena@gmail. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.