• Opublikowane 18 November, 2013

Komunikacja interpersonalna

Co to jest komunikacja?

Komunikacja jest najczęściej rozumiana jako przekazywanie wiadomości pomiędzy nadawcą a odbiorcą. Należy pamiętać, że proces komunikacji powinien przebiegać w dwóch kierunkach – wtedy będzie on procesem pełnym.

Model komunikacji dwustronnej – co to takiego?

Aby komunikacja była skuteczna i efektywna należy spełnić kilka warunków:

  • Informacja musi być przekazana w języku zrozumiałym dla obu stron – nadawcy i odbiorcy;
  • Musimy zastosować skuteczny nośnik informacji, np. komunikat werbalny, niewerbalny, pisemny;
  • Przekazywana przez nas informacja powinna być wolna od zniekształceń przez czynniki zewnętrzne – ominie ją tzw. szum
  • Informacja zostanie odebrana przez osobę, do której chcemy ją skierować.

Po co nam komunikacja?

Komunikacja interpersonalna towarzyszy nam w każdym momencie naszego życia. To nie tylko wyrażane przez nas werbalne komunikaty, ale także szereg gestów, postaw, grymasów twarzy, które sprawny obserwator może odczytać i na podstawie nich wnioskować o naszych emocjach, etc.

Zatem do czego jest nam potrzebna komunikacja?

Do przekazywania informacji, wyrażania uczuć, dzielenia się swoją opinią, sprawowania kontroli (zwracanie uwagi i przedstawianie stanu pożądanego), motywowania (pochwała, krytyka, informacja zwrotna).

Co składa się na proces komunikowania?

Proces komunikacji

Do zaistnienia procesu komunikacji konieczne jest wystąpienie 7 zasadniczych elementów:

  • źródła – nadawcy komunikatu,
  • kodowania – przekształcenia w symboliczną postać,
  • komunikatu – zakodowana wiadomość,
  • kanał – środek przekazu (komunikacja ustna, pisemna, wizualna),
  • dekodowanie – przełożenie komunikatu na zrozumiałą formę,
  • odbiorca – adresat komunikatu,
  • sprzężenie zwrotne – informacja zwrotna o zrozumieniu przekazu.

​​

Rodzaje komunikacji

Najprostszy podział komunikacji, to rozróżnienie jej na komunikację werbalną i niewerbalną.

Komunikacja werbalna

Komunikacja werbalna to każdy komunikat, w którym środkiem przekazywania informacji jest mowa. W tym rodzaju komunikacji dużą rolę odgrywają takie czynniki, jak:

  • akcent i modulowanie – to, w jaki sposób zaakcentujemy określony komunikat, często może mieć większy wpływ na naszego rozmówcę niż sama zawartość treściowa wypowiedzi;
  • płynności mowy – to czy nasza wypowiedź będzie płynna i pozbawiona przerywników w postaci ‘yyyyy’, ‘eeee’, etc. ma duży wpływ na odbiór komunikatu przez naszego rozmówcę;
  • zawartość (treść) wypowiedzi – wiąże się z zasobem słownictwa, którym dysponujemy. Musimy pamiętać o tym, żeby dostosować komunikat do naszego odbiorcy, zadbać o poprawność językową, dobór słownictwa;
  • iloczas - to zmniejszanie lub wydłużanie czasu wypowiadanego słowa.

Komunikacja niewerbalna

Komunikacja niewerbalna zwykle towarzyszy komunikacji werbalnej. Do jej zadań należy: komunikowanie postaw i emocji, wspomaganie komunikacji językowej, zastępowanie mowy (gdy np. mamy utrudniony kontakt werbalny).

  1. Do komunikatów niewerbalnych zaliczamy:
  • mimikę twarzy; stany emocjonalne; postawy; pantomimikę (gesty); ilustracje wypowiedzi; ujawnianie zaangażowania w rozmowę; zachowania przestrzenne (proksemikę); wygląd zewnętrzny (rodzaj ubrania, zegarki, kolczyki, makijaż, komórka, sygnety, buty itp.).

Wszystkie wyżej wymienione składowe komunikatów niewerbalnych mają ogromne znaczenie w kontaktach interpersonalnych. Często w procesie komunikowania komunikaty niewerbalne mogą dopełniać komunikaty werbalne, ale czasem mogą być zupełnie niespójne, a tym samym zakłócać odbiór naszej osoby.

  1. Funkcje gestów i mimiki:

Zachowania niewerbalne są nieodłącznym elementem ludzkiej natury i pełnią różne funkcje. Paul Ekman i Wallace Friesen dokonali ich podziału, wyróżniając:

  • emblematory – zachowania, które zastępują nam komunikat słowny; wszyscy je znamy i potrafimy się nimi sprawnie posługiwać w sytuacjach komunikacyjnych, np. użycie podniesionego kciuka, jako aprobaty. Warto pamiętać, że emblematory różnią się pomiędzy kręgami kulturowymi i czasami mogą być przyczyną poważnych spięć i niedomówień;
  • ilustratory – wspomagają i uzupełniają komunikaty werbalne. Mogą być komentarzem do wypowiadanego tekstu, wizualizacją sprawy i poruszanego zagadnienia;
  • adaptory – to ruchy ciała, które często wykonujemy nieświadomie w odpowiedzi na odczuwany dyskomfort psychiczny bądź fizyczny; adaptory to m.in. dotykanie nosa, pocieranie karku, bawienie się łańcuszkiem albo pierścionkiem, gryzienie ołówka;
  • afektory– pomagają wyrażać stany emocjonalne, ujawniają np. strach, radość, zaskoczenie, smutek; podlegają naszej kontroli (np. uderzenie ręką w stół), ale czasem są zupełnie poza nią (np. czerwienienie się);
  • regulatory – organizują konwersację, modyfikują sposób mówienia i słuchania; do regulatorów można zaliczyć m.in. kontakt wzrokowy, podniesienie ręki, gdy ktoś chce się włączyć do rozmowy.

​autor: Emilia Bożek

​​

Arykuł powstał w ramach projektu "Studencka Kawiarnia Możliwości - myślę więc jestem"

Projekt współfinansowany jest ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.