• Opublikowane 9 Marzec, 2020

Joga - Religia czy mistycyzm?

Słowo joga pochodzi od sanskryckiego rdzenia yi*j i znaczy: wiązać, łączyć, przywiązywać, nakładać jarzmo, kierować i skupiać na czymś uwagę, używać i stosować. Joga jest całkowitym połączeniem woli Boga z wolą człowieka. Maliadev Desai pisze, że:

„Joga jest związaniem się wszystkimi siłami ciała, umysłu i duszy z Bogiem; wymaga poddania dyscyplinie intelektu, emocji i woli oraz oznacza duchową równowagę pozwalającą odnosić się do wszelkich aspektów życia z równym spokojem".

Joga jako aktywność fizyczna?

Joga jest znaną w krajach wschodnich formą aktywności fizycznej. Często spotykamy się z twierdzeniem, iż to religia wschodu, bądź też pewna forma mistycyzmu. Możemy spotkać się z nią na zajęciach sportowych, fitnessie, gdy chcemy zażyć aktywności fizycznej. Podążając za Józefem Drabikiem, możemy powiedzieć: „Aktywność fizyczna jest czymś, co wszyscy dobrze znamy, ale co jest trudne do zdefiniowania. Stanowi kluczowy i integrujący składnik zdrowego stylu życia. Bez niej niemożliwa jest jakakolwiek strategia zdrowia, jego utrzymanie i pomnażanie, a u dzieci prawidłowy rozwój. Jej niedostatek, ale i nadmiar jest przyczyną wielu zaburzeń i zwiększonego ryzyka chorób. Jest też ważnym determinantem sprawności fizycznej”. Aktywność fizyczna jest niezwykle ważna, ponieważ stymuluje prawidłowy rozwój fizyczny, psychiczny oraz społeczny. Zmniejsza ryzyko zachorowania na wszechobecne choroby cywilizacyjne, zapobiega występowaniu zaburzeń ruchu oraz zmniejsza negatywny wpływ stresu na jednostkę. Możemy zadać sobie pytanie, czy joga spełnia te założenia?

Praktyka

Joga to nic innego, jak aktywność ruchowa polegająca na powolnym wykonywaniu poszczególnych pozycji zwanych asanami oraz wytrwaniu w nich podczas określonego okresu czasu. Następnie należy także w powolny sposób wyjść z przyjmowanej pozycji. Ważnym elementem jogi są techniki oddechowe oraz liczne ćwiczenia relaksacyjne. Nie są one typowymi ćwiczeniami, do jakich przywykliśmy. Skutkiem pozostawania przez dłuższy czas w danej pozycji jest m.in zmniejszenie dolegliwości bólowych kręgosłupa, nabycie prawidłowej postawy ciała, poprawa siły i wytrzymałości mięśni, a także zwiększenie zakresu ruchu w stawach. Joga posiada cały wachlarz ćwiczeń co sprawia, iż niesie ze sobą różne korzyści zdrowotne. Dzięki efektom, jakie daje, coraz bardziej zalecana jest osobom starszym.

Istota Boga i Ducha

Śri Kr sną w swojej książce pisze, że istota jogi polega na uwolnieniu nas od smutku oraz kontaktu z cierpieniem.

„Kiedy człowiek opanuje swój umysł, intelekt i jaźń uwolni je od niespokojnych pragnień, tak że zostaną one wchłonięte w głębiny jego Ducha, wówczas staje się on połączonym z Bogiem. Tak jak lampa nie migocze w bezwietrznym miejscu, tak brak jest pobudzeń w umyśle, intelekcie i jaźni jogina zatopionego we własnym Duchu”.

Pisarze zajmujący się tym zjawiskiem zgodnie twierdzą, iż wskutek ćwiczenia jogi cichną zjawiska, które kształtują się w naszym umyśle i intelekcie.

Jogin, czyli osoba, która przyjmuje wyznaczone pozycje, w trakcie ćwiczeń realizuje siebie dzięki łasce Ducha, który w nim jest. Taka osoba wówczas poznaje wieczną radość, której nie można pojąć rozumem ani doświadczyć zmysłami. W wielu książkach można spotkać się z tym, iż joga nie jest dla tego, kto popada w różnorakie skrajności. Jest przeznaczona dla tych, którzy podchodzą do niej w sposób umiarkowany z odpowiednim stosunkiem, wówczas joga niszczy wszelki ból i smutek.

Właściwe środki są równie ważne, jak świadomość celu. Patanjali wylicza osiem stopni [3]

(członów) jogi na drodze poszukiwania Ducha. Są to:

  1.  yama (uniwersalne przykazania moralne);
  2. niyama (oczyszczanie siebie poprzez dyscyplinę);
  3. dsana (pozycje);
  4. pranayama (rytmiczna kontrola oddechu);
  5. pratyahara (wycofanie i wyzwolenie umysłu spod dominacji zmysłów i zewnętrznych obiektów);
  6. dharana (koncentracja);
  7. dhyana (kontemplacja);
  8. samadhi (stan nadświadomości osiągnięty w wyniku głębokiej kontemplacji, w którym jogin (sadhakd) jednoczy się z obiektem swej kontemplacji — Paramatmanem, czyli Najwyższym Wszechobecnym Duchem.

Yamy i niyamy mają za zadanie opanować namiętności i emocje, pozwalając na zachowanie harmonii z innymi jednostkami. Asany czynią ciało zdrowe i mocne. Ostatecznie poddający się jodze przezwycięża ciało i przekształca je w narzędzie Ducha. Uwalnia się od świadomości ciała..Prandrama i pratyahara, uczą regulowania oddechu, czyli kontrolowania umysłu, pomagają uwolnić się od przywiązywania do obiektów pożądania. Jogin wie, że Bóg jest w nim samym, nie musi go nigdzie szukać.

Zdrowie fizyczne i psychiczne

Swami Kuvalayananda udowodnił za pomocą swoich badań, iż joga ma znaczący wpływ na jakość ludzkiego życia. Ćwiczenia fizyczne polepszają gibkość, wytrzymałość, a także lepszą sprawność motoryczną. Działają również na anatomiczny układ nerwowy. Oddziaływając na ośrodki regulacyjne w pniu mózgu i podwzgórzu. Oddychanie kapalabhatima ma wpływ na redukcje wagi, walkę z otyłością. Zwiększamy przy tym częstotliwość oddechu, co powoduje większe użycie tlenu oraz zwiększony wydatek energetyczny. Inne techniki oddychania mają również znaczące korzyść zdrowotne m.in. obniżenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego oraz polepszenie czasu reakcji. Systematyczne uprawianie jogi sprawia, iż zostaje zmniejszone poczucie stresu.

Bulińska i Bednarski w swoich badaniach stwierdzili korzystne zmiany somatyczne jakie niesie ze sobą joga. Według tych autorów następuje regulacja perfuzji krwi w obszarach zablokowanych przez urazy, choroby oraz wzmożone napięcie mięśniowe, które są spowodowane niewłaściwą postawą ciała. 

Podsumowanie

Joga jest czymś nieoczywistym, pełnym tajemnicy. Należy cały czas ją odkrywać i poszerzać wiedzę, aby stać się godnym joginem. Wiara w Ducha, który z nami się łączy podczas wykonywania poszczególnych asan jest kontrowersyjna. Trzeba naprawdę głęboko wejść w ten rodzaj myślenia, aby odkryć w sobie dusze jogina. Same ćwiczenia są ciekawe i pomocne w kształtowaniu zdrowia. Nasuwa się, więc pytanie: Czy można ćwiczyć jogę, nie wierząc w Ducha? Odpowiedź pozostawiam Wam.

 

Bibliografia

  1.  Drabik, J. (1995). Aktywność fizyczna w edukacji zdrowotnej społeczeństwa, cz. 1. Gdańsk: AWF.
  2. Grabara, M., Grabara, D., Szopa, J.,(2012).Wpływ uczestnictwa w programach prozdrowotnych opartych na systemie ćwiczeń katha jogi na zdrowie i sprawność osób dorosłych i seniorów. Zeszyty Naukowe AlmaMer 2012; 1(65):101-112,
  3. Lyengar, B.K.S. (1990). Joga. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Górski, S (2002). Joga w terapii i profilaktyce, Ustrzyki Dolne.
  4. Gwis K, Dominik Olejniczak D, Skonieczna J. (2016) Motywacja i wpływ uprawiania jogi na stan zdrowia – badanie własne

Autor: Agata Raszewska

 


 


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.