Inteligencja religijna – tylko dla wierzących?

 

Żyjemy w epoce testów na inteligencję. Z każdej strony docierają do nas informacje o znaczeniu inteligencji, wysokości jej ilorazu wśród celebrytów czy choćby jesteśmy poddawani takim testom. Do tej pory wyróżniono wiele aspektów inteligencji: emocjonalny, racjonalny, ekologiczny, finansowy czy duchowy.  Za to inteligencja religijna jest rzadko opisywana. Niemalże zawsze kojarzona z religią i wiarą zostaje na boku, jako coś mało naukowego i niewartego uwagi czy badań.

Ale inteligencja religijna, rozumiana też, jako talent nie zawsze realizuje się w postaci powołania ściśle religijnego. Obdarzeni nią ludzie wykorzystują swoje zdolności również, jako nauczyciele, ekolodzy czy ludzie angażujący się społecznie.

Każdy z nas posiada jakiś talent. Są one przeróżne: matematyczny, muzyczny, plastyczny, ale możemy też posiadać coś, co określane jest, jako zdolności religijne. Są to pewne predyspozycje, które uwrażliwiają na odbiór określonego typu informacji i ułatwiają człowiekowi poruszanie się w kontekście religijnym.

Paul Tillich określił religię, jako „najwyższą troskę”. Według niego człowiek religijny to ktoś, kto w pewnym sensie troszczy się o wszystko. Widzi nie tylko siebie, ale i innych. I nie tylko ludzi, ale także zwierzęta oraz cały świat, który go otacza.  Możemy, więc już określić pierwszą cechę inteligencji religijnej, czyli zdolność do widzenia całości. Człowiek widzący świat całościowo posiada wrażliwość, która przygotowuje go na religijny sposób widzenia świata. W aspekcie tym ważną rolę odgrywa zdolność do empatii, czyli odczuwania tego, co czują inni, tak jakby się samemu to przeżywało.

Chciałabym zwrócić w tym momencie uwagę na dzieci, które w religii traktuje się szczególnie. I to nie tylko w chrześcijańskiej. Są one w pozytywny sposób naiwne. Nie doszukują się podstępu, nie mają ukrytych zamiarów, niczego nie posiadają, są szczere oraz nie udają. Cechuje je otwartość i prostota. Dodatkowo automatycznie dostrzegają, że rzeczy nie istnieją osobno, ale w jakimś sensie przynależą do siebie. Ten aspekt jest ogromnie ważny w inteligencji religijnej. Człowiek obdarzony nią ma łatwość odczuwania przynależności i to na różnych poziomach. Wie, że sam również jest częścią czegoś większego. To jest bardzo widoczne w dawnych tradycjach religijnych, gdzie wspólnota traktowana jest jak wielka rodzina.

Myślenie religijne jest syntetyczne, tzn. wiąże rzeczy ze sobą. W sensie religijnym separacja jest złem. Najbardziej pożądanym stanem dla człowieka jest bycie w jedności z Bogiem. Myślenie człowieka religijnego jest myśleniem wiążącym, pełnym troski, współczucia i akceptacji.

Inteligencja religijna przejawia się również, jako zdolność do utrzymywania jedności w grupie. Bardzo ważne jest, żeby między ludźmi tworzyły się więzi i aby każda grupa funkcjonowała zgodnie. Ktoś potrafiący zapewnić coś takiego jest szanowany w społeczeństwie. Taki stosunek można zauważyć u polityków, nawet tych, którzy nie mają nic wspólnego z religią.

Czytając o inteligencji religijnej można wywnioskować, że rozwija się ona wraz z wiekiem. Zdolności związane z tą inteligencją wręcz domagają się późniejszego wieku. Umiejętność utrzymywania jedności w grupie wymaga przecież umiejętności mediacji, sztuki kompromisu, czyli można powiedzieć, że mądrości. Zaś ona i młodość rzadko idą ze sobą w parze. Chociaż niezaprzeczalnie można zauważyć wczesne powołania, to z drugiej strony jest wiele danych, które wskazują na to, że w różnych społecznościach, człowiek prawdziwie religijny to człowiek starszy.

Talent religijny to nie jest tylko kwestia tego, co człowiek może z siebie dać. Do jego istoty należy to, co ja mogę na siebie przyjąć. Kolejnym aspektem inteligencji religijnej jest umiejętność podporządkowania się czemuś, czego nie chcesz tylko, dlatego, że widzisz, że tak trzeba. Taka perspektywa często jest nie do przyjęcia dla ludzi myślących praktycznie. Trzeba naprawdę dużej inteligencji religijnej, żeby zauważyć, że znalazło się w sytuacji, w której jedynie, co można zrobić to poddać się czyjeś woli. Częścią omawianej inteligencji jest umiejętność zablokowania się przed informacjami niosącymi ze sobą zło. Dlatego dobrze jest, jeśli najciężej chorzy znajdują się pod opieka ludzi mających powołanie religijne. Można powiedzieć, że ich wsparcie separuje psychikę chorego od samej choroby. A na pewno zmniejsza jej negatywny wpływ. Odkrycie w sobie inteligencji religijnej ujawnia się w stosunku do pracy, ludzi, do obowiązków i traktowania swego życia. Te wszystkie aspekty zmieniają się wraz z odkryciem w sobie tej cechy. To otwartość na to, co nadprzyrodzone. Człowiek wie, że choć jest wyjątkowy i niepowtarzalny, to należy do większej całości. Ma silne poczucie zakorzenienia i przynależności. Myśli przyszłościowo, odnosząc swe czyny i działania w kontekście wieczności. Zdolny jest do podejmowania trudnych zadań dla dobra innych i przyjmowania wyzwań, bez niepotrzebnego afiszowana się swoim poświęceniem.

Inteligencja religijna przekracza przeciętność. Podkreśla ona znaczenie życia, jako okazji do dania czegoś z siebie dla innych, ale również przyjęcia tego, co nieuniknione. Niewątpliwie wyrażenie jej istoty w słowach stanowi nie lada wyzwanie dla człowieka. Błędem jest odnoszenie jej jedynie do religii i wiary oraz rezerwowanie dla wszystkich wierzących. Aby osiągnąć inteligencję religijną potrzeba czasu, odpowiedniego stosunku do ludzi, życia, obowiązków, jak i do samego siebie.

 

Kontakt: daria.faka@op.pl   Studia: Psychologia, rok II Dodatkowe doświadczenie: Już od dłuższego czasu jest wolontariuszką w dzielnicowej ochronce dla dzieci w Rudzie Śląskiej w Orzegowie. Co tydzień organizuje dzieciakom z biedniejszych rodzin czas (łącznie z śniadaniem i obiadem), by również w dzień wolny od zajęć mogły zjeść coś ciepłego i uczestniczyć w różnorodnych, ciekawych zajęciach. W ramach ochronki uczestniczy też w akcjach charytatywnych. Zainteresowania: Psychologia interesowała mnie od dziecka. Tyle lat minęło i tadam! Jestem studentką psychologii. Najbardziej w przyszłości interesuje mnie praca z dziećmi i młodzieżą, trak więc i moje zainteresowania psychologiczne skupiają się na tym wymiarze. Dodatkowo uwielbiam czytać - pochłaniam wszystko, co wpadnie mi w ręcę. Hobbystycznie (choć nie zawsze) zajmuję się rysowaniem. Wręcz to uwielbiam i na szczęście w miarę mi to wychodzi. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.