iGen - paradoks (nie)bezpieczeństwa w bliskich związkach. Cz. I.

Wstęp

Chcielibyśmy zaprezentować cykl trzech artykułów podejmujących zagadnienie iGen w aspekcie poczucia bezpieczeństwa w bliskich związkach. Pierwsza część wyjaśni czym jest iGen oraz przedstawi podstawowe informacje, które będą istotne dla określenia obszaru rozważań. Ponadto dowiesz się, jak iGen rozumie bezpieczeństwo i dlaczego ten aspekt jest kluczowy do zrozumienia tego pokolenia. W drugiej części omówimy, jak nauki społeczne opisują zagadnienie miłości na kilku przykładach. Następnie opiszemy sposoby przeżywania bliskich związków przez iGen. W trzeciej części przedstawimy charakterystyczne dla iGen konsekwencje przeżywania bliskich związków w obszarze jakości życia. Zastanowimy się też nad mechanizmami, które wyjaśnią, dlaczego mówi się o największym kryzysie zdrowia psychicznego nastolatków. Postaramy się również nakreślić dalsze kierunki pracy psychologicznej z iGen.

Co to znaczy iGen?

iGen nazywany inaczej pokoleniem Z, został opisany w literaturze amerykańskiej jako osoby urodzone po 1995 roku. W Polsce ze względu na niedobór badań na ten temat trudno określić jednoznaczną granicę. Podawane roczniki graniczne oscylują między rokiem 1997 a 2000. Jednak tym, co stanowi o przynależności do iGen, jest dorastanie z bezpośrednim dostępem do internetu i tak też będziemy je definiować w dalszej części pracy. Nazwa iGen jest skrótem wyrażenia internet generation, doskonale obrazującym doświadczenie pokoleniowe, które kształtuje te osoby. Pozwala jednocześnie zrozumieć specyfikę różnic pokoleniowych, które są wyraźne jak nigdy dotychczas, gdyż dotyczą sposobów spędzania czasu. Mogłoby się wydawać, że różnice światopoglądowe powinny bardziej różnicować grupy, jednak gdy przyjrzymy się sformułowaniu “spędzanie czasu” dostrzeżemy, że rozlewa się ono na całość codziennych doświadczeń. Dotyczy ono zarówno czasu pracy, odpoczynku, relacji interpersonalnych, planowania czy uczenia się. Wiemy, że młodzież rzadziej niż poprzednie pokolenia spędza czas ze znajomymi, ogląda telewizję, czyta książki czy podejmuje pracę zarobkową, nie poświęca też więcej czasu na naukę (Twenge, 2019). Co robi z “zaoszczędzonym” czasem? Spędza go w sieci np. w mediach społecznościowych, grach internetowych. Badania przeprowadzone w USA na reprezentatywnej grupie maturzystów wykazały, że od 2006 do 2015 roku dzienny, średni czas korzystania z internetu wzrósł dwukrotnie (Monitoring the Future, 2006-2015).

Mówiąc o osobach należących do pokolenia iGen, poza wspomnianą wirtualnością wymienia się przymiotniki takie jak: inkluzyjni, bez ograniczeń, niereligijni, niedojrzali, niepewni, niespokojni, odizolowani. Postaramy się przybliżyć ich funkcjonowanie w różnych sferach życia, co pozwoli nam zrozumieć pewne postawy omawiane w dalszej części pracy.

Dla przedstawicieli pokolenia internetu tolerancja i równość są oczywistością. Oczekują równego traktowania bez względu na płeć, rasę, orientację seksualną czy wyznanie. Dużym zrozumieniem i otwartością wykazują się też w kwestii modeli rodziny, związków, czy preferencji seksualnych. Obserwuje się również kontynuację trendu odchodzenia od religijności. Jednak osoby, które zachowują wiarę, zapoczątkowują nową postawę - bardziej tolerancyjną i opartą na tym, co ludzie powinni, a nie czego nie powinni robić.

Wspomniana niedojrzałość ma dotyczyć późniejszego podejmowania zachowań charakterystycznych dla dorosłości. iGen później niż poprzednie pokolenia: zaczyna chodzić na randki, przeżywa inicjację seksualną, podejmuje naukę jazdy samochodem, próbuje alkoholu. Ponadto rzadziej: podejmuje pracę zarobkową, spędza czas bez rodziców, imprezuje i upija się (Twenge,2019). Część tych trendów można by optymistycznie uznać za korzystne i ogłosić sukces. Jednocześnie należy pamiętać, że późniejsze mijanie kamieni milowych na drodze do dorosłości powoduje, że osoby należące do tej generacji z niektórymi sytuacjami będą musiały się skonfrontować bez posiadania własnych doświadczeń. Co więcej nastolatki często deklarują, że wcale nie chcą dorastać, rola dziecka jest dla nich wygodna i bezpieczna, a mierzenie z wyzwaniami dorosłości często przerażające.

Definiowanie bezpieczeństwa

Zagadnienie bezpieczeństwa jest kluczowe dla zrozumienia mentalności członków pokolenia internetu. Znamienny jest ich sposób definiowania bezpieczeństwa, szerszy i znacznie bardziej pojemny niż kiedykolwiek dotąd. Rozumieją je jako unikanie zagrożeń natury fizycznej i emocjonalnej, “które mogą być tak samo niebezpieczne lub nawet gorsze od urazów fizycznych”. Poza unikaniem potencjalnie ryzykownych zachowań, takich jak picie alkoholu, kwestią, na którą kładą szczególny nacisk, jest zabezpieczanie się przed odczuwaniem trudnych emocji. Uczucie zakłopotania lub inne negatywne emocje związane z odbiorem kontrowersyjnych czy przygnębiających treści mogą być uznane za “obrażenia emocjonalne”. Wiąże się to niejednokrotnie z podejmowaniem zdecydowanych kroków w celu usunięcia źródła dyskomfortu. Szczególnie obrazowym przykładem takich działań jest odwoływanie przemówień, prelegentów, których wcześniejsze wystąpienia wywołały wymienione uczucia. Należy zaznaczyć, że ma to miejsce na uczelniach, które powinny być miejscem wymiany myśli i poglądów. Możemy przypuszczać, że opisana niedojrzałość i uznawanie bezpieczeństwa jako najwyższej wartości są ze sobą powiązane i wzajemnie na siebie oddziałują. Nie pozostają też bez wpływu na wspomniane odizolowanie, o którym będziemy pisać w dalszej części pracy.

Podsumowanie

We wszystkich powyższych rozważaniach na temat iGen-u wymieniliśmy te, które wydają się najistotniejsze dla dalszych rozważań, co niestety daje okrojony obraz tego pokolenia. Nie podejmujemy również próby jego oceny, a jedynie opisu. Dla większego zrozumienia generacji Z, zachęcamy do lektury książki autorstwa J. Twenge “iGen. Dlaczego dzieciaki dorastające w sieci są mniej zbuntowane, bardziej tolerancyjne, mniej szczęśliwe - i zupełnie nieprzygotowane do dorosłości”. Zachęcamy również do lektury kolejnych części naszego artykułu, które ukażą się niebawem.

Bibliografia:

  1. Bauman, Z. (2013). Liquid love: On the frailty of human bonds. John Wiley & Sons.
  2. Brown, Brené (2017). Braving the Wilderness: The Quest for True Belonging and the Courage to Stand Alone. Random House UK.
  3. Garmezy, N. Stres-Resistant Children: The Search for Protective Factors. In: Stevenson, J., (editor). Recent Research in Developmnetal Psychopatology. Pergamon Press; Oxford – New York – Toronto – Sydney – Paris – Frankfurt: 1985. p. 213-234.
  4. Giddens, A. 1992. The Transformation of Intimacy: Sexuality, Love and Eroticism in Modern Societies. Cambridge, Polity.
  5. Hobfoll, Stevan (1989). Conservation of Resources. A New attempt at conceptualizing stress. The American Psychologist, 44 (3),p. 513–524.
  6. Lee, J. A. (1973). Colours of love: An exploration of the ways of loving (32-33). Don Mills, Ontario: New Press.
  7. Lew-Starowicz, M., Lew-Starowicz, Z., Skrzypulec-Plinta (2017), Seksuologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa
  8. Sternberg, R. J. (1988). Triangulating love. In R. J. Sternberg & M. L. Barnes (Eds.), The psychology of love (119–138). Yale University Press.
  9. Sternberg, R. J. (1997b). Construct validation of a triangular love scale. European Journal of Social Psychology, 27(3), 313-335.
  10. Sternberg, R. J. (2007). Triangulating Love. In Oord, T. J. (ed.). The Altruism Reader: Selections from Writings on Love, Religion, and Science. West Conshohocken, PA: Templeton Foundation. 332.
  11. Sternberg, R. J., & Hojjat, M. (Ed.). (1997a). Satisfaction in close relationships. Guilford Press.
  12. Twenge, Jean M. (2019) iGen. Dlaczego dzieciaki dorastające w sieci są mniej zbuntowane bardziej tolerancyjne, mniej szczęśliwe - i zupełnie nieprzygotowane do dorosłości. Smak Słowa
  13. Wolfe, T. (2013). Hooking Up. New York Times. Retrieved 2013-07-29.
  14. Źródła internetowe:
  • https://www.adultdevelopmentstudy.org/
  • https://www.hofstede-insights.com/

 

 

 

Autorzy:

Karolina Rak
Franciszek Stefanek

 

Student III roku psychologii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Interesuje się psychologią popkultury i filmu, zdrowiem psychicznym oraz fizycznym. Czynny uczestnik III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Filmowe Psycho-Tropy” (2019), gdzie prezentował doniesienie na temat refleksyjnego odbioru treści filmowych. Uczestnik programu „Tutoring dla najlepszych studentów Uniwersytetu Śląskiego” (2018/2019). W ramach Grantu Rektora Uniwersytetu Śląskiego dokonał adaptacji Kwestionariuszy Odbioru Filmu (2018/2019). (...)

  Studiuję Psychologię na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Interesuje mnie szeroko rozumiana psychologia zdrowia i jakości życia. Uczestniczyłam w półrocznych praktykach, obejmujących szkolenia z Terapii Akceptacji i Zaangażowania. Mam doświadczenie w pracy z młodzieżą w zakresie edukacji oraz prowadzenia grup spotkaniowych. Ponadto pasjonuje mnie sztuka, zarówno w roli odbiorcy jak i twórcy. Wolny czas lubię spędzać na rozwijaniu umiejętności plastycznych oraz nauce grafiki komputerowej. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.