Ciąża a alkohol

Mity na temat spożywania alkoholu w ciąży i wyniki badań własnych.

Alkohol współcześnie traktowany jest jako rozrywka, sposób na odstresowanie się bądź lek na nieśmiałość. Ogólnie dostępny, nie budzący zbytnich kontrowersji. Lecz co się dzieje wtedy, gdy sięga po niego kobieta w ciąży? Czy zdaje sobie sprawę z konsekwencji swojego czynu, czy jest zupełnie tego nieświadoma? Czy ktoś na tę sytuację reaguje?

10 mitów na temat spożywania alkoholu

  1. Jeden łyczek nie zaszkodzi – Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w czasie ciąży. Tak trudno dla dobra dziecka zachować w tym okresie całkowitą abstynencję?
  2. Czerwone wino można pić podczas ciąży, bo poprawia krążenie- Błąd! Wino to również alkohol! I działa tak samo toksycznie na dziecko jak wódka.
  3. W ciąży wypiłam trochę przy różnych okazjach i urodziłam zdrowe dziecko - Pogratulować odpowiedzialności. Każda ciąża i jej przebieg jest inny nawet u tej samej kobiety. Nie ma gwarancji na to, że przy kolejnej urodzi się zdrowe dziecko.
  4. Picie alkoholu w ciąży nie niesie ze sobą ryzyka poronienia albo wczesnego porodu- Nieprawda. Picie alkoholu w trakcie ciąży ZWIĘKSZA ryzyko poronienia i wcześniejszego porodu, jak i również urodzenia martwego płodu.
  5. Picie alkoholu może zaszkodzić dziecku tylko w pierwszym trymestrze ciąży - Mit. W pierwszym trymestrze ciąży uszkodzenia płodu mogą być najpoważniejsze i najrozleglejsze. Alkohol ma szkodliwy wpływ na dziecko na każdym etapie ciąży!
  6. Lepiej wypić czerwone wino niż kawę- I jedno i drugie jest w trakcie ciąży niewskazane! Może powodować mikrouszkodzenia narządów i układu nerwowego.
  7. Łożysko chroni dziecko przed alkoholem wypitym przez matkę - Alkohol przenika przez łożysko i po 30 minutach od jego spożycia jego stężenie w krwi dziecka jest takie samo jak w krwi matki.
  8. Piwo bezalkoholowe jest bezpieczne - Nie ma piwa bezalkoholowego. Nawet w tym produkcie stężenie alkoholu waha się pomiędzy (0.4 – 0.5%). Wystarczy przeczytać etykietę.
  9. FAS (Płodowy Zespół Alkoholowy) dotyczy tylko patologicznych środowisk - Dotyczy każdego środowiska i każdej matki, która w czasie ciąży spożywała alkohol. W Polsce rodzi się więcej dzieci z FAS niż z zespołem Downa.
  10. FAS można wyleczyć - Nie można. Terapią i ciężką praca można jego skutki zminimalizować, lecz dziecko i tak przez całe życie będzie odczuwało skutki spożywania przez matkę alkoholu w czasie ciąży.1

Polska rzeczywistość - wyniki badań  Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA)

Obecnie co 3 kobieta spożywała bądź spożywa w ciąży alkohol. Najczęściej spożywały alkohol w czasie ciąży kobiety z wykształceniem średnim, najrzadziej z wykształceniem podstawowym. Najwięcej pijących w czasie ciąży kobiet jest w małych i średnich miastach – najmniej w dużych aglomeracjach i na wsiach. Kobiety spożywające alkohol w czasie ciąży najczęściej piły głównie lżejsze alkohole: piwo (45%) lub wino (42%). Wódkę w czasie ciąży spożywało 8% kobiet. Zdecydowana większość kobiet ciężarnych (69%) nie była przez nikogo zachęcana do spożywania alkoholu. To tyle jeśli chodzi o statystyki i badania.2

Temat może kontrowersyjny, ale czy w naszym społeczeństwie rzeczywiście funkcjonuje mentalność przymusu picia?  Jeśli nie, to co powoduje, że w Polsce rodzi się więcej dzieci z FAS niż z zespołem Downa?  Dlaczego kobiety piją? Co jest powodem tego, że kobieta która nosi w sobie nowe życie sięga po alkohol? Niewiedza? Brak odpowiedzialności? A może ignorancja konsekwencji i mylne przekonanie ,że jej to nie dotyczy? Postanowiłam zbadać ten problem, umieszczając w popularnym serwisie ankietę na temat spożywania alkoholu przez kobiety ciężarne. Poniżej przedstawiam wykresy wraz z zaznaczanymi przez respondentów odpowiedziami.

Kwestionariusz ankiety miał na celu zbadanie świadomości społeczeństwa w zakresie spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży. Jego zadaniem było ukazanie czy respondenci mają świadomość szkodliwego wpływu alkoholu na dziecko,  znajomość konsekwencji takiego postępowania oraz sam stosunek ciężarnych kobiet do alkoholu. Ankieta została przeprowadzona wśród 120 respondentów obojga płci. Zdecydowaną większość 95,8% stanowiły kobiety. Wiek ankietowanych wyniósł średnią 22,7% co znaczy ,że zdecydowaną większość ankietowanych stanowiły osoby w wieku od 20 do 25 roku życia. 51.7% ankietowanych stanowiły osoby z wyższym wykształceniem. 35% ankietowanych miało wykształcenie średnie pełne. Najmniej ankietowanych bo tylko 0,8% stanowiły osoby z wykształceniem podstawowym. Badani udzielający odpowiedzi w ankiecie to w zdecydowanej większości katolicy – 84,8%. Ateiści stanowili grupę 7,6% ankietowanych. 1,3% stanowili agnostycy. Natomiast 6,3% badanych uznało, iż ich wyznanie nie ma znaczenia,  czyli nie wpływa w żadnym stopniu na udzielane przez nich odpowiedzi.

1. Czy uważasz, że alkohol spożywany przez kobiety w ciąży jest szkodliwy/niezdrowy?

 

Odpowiedzi udzieliło 120 ankietowanych. Zdecydowana większość respondentów uważa, iż spożywanie alkoholu w czasie ciąży jest szkodliwe. Taką odpowiedz udzieliło, aż 91,5% badanych osób. 1,7% ankietowanych stwierdziło, że alkohol nie jest niezdrowy, natomiast 0,8% badanych zaznaczyło odpowiedz „nie mam zdania”. Z pytania tego wynika fakt, iż ankietowani są świadomi złego wpływu alkoholu w okresie ciąży.

2. Jaki masz stosunek do kobiet, które spożywają alkohol w ciąży?

 

Na to pytanie odpowiedzi udzieliło 118 osób. Większość z nich, bo aż 90,8% badanych ma negatywny stosunek do kobiet, które spożywają alkohol w czasie ciąży. 6,7% ankietowanych przedstawia obojętny stosunek do takich osób. 6,7% udzieliło odpowiedzi, iż ich stosunek jest obojętny, a najmniej respondentów bo zaledwie 0,8% ma pozytywny stosunek do kobiet ciężarnych spożywających alkohol.

3. Czy zdarzyło Ci się być świadkiem sytuacji, w której widziałeś/aś jak ciężarna kobieta spożywa alkohol?

 

Źródło: Badania własne.

Aż 42% respondentów było świadkiem jak ciężarna kobieta spożywa alkohol. Tylko 56,7% ankietowanych nie było świadkiem takiej sytuacji.

4. Czy zareagowałeś/łaś jakoś na tę sytuację?

 

Tylko 5% ankietowanych udzieliło odpowiedzi twierdzącej na zadane pytanie. 14,2% respondentów zwróciło takiej kobiecie uwagę. 15,8% ankietowanych uznało, iż to nie jest ich sprawa, czy kobieta ciężarna spożywa alkohol czy nie. 10% respondentów uważa, że jeśli kobieta ciężarna chce, to niech pije, im nie jest nic do tego. 2,5% respondentów uważa, że powinno się nie przesadzać, bo jedno piwo z pewnością nie zaszkodzi.2,5% ankietowanych poinformowało o tym fakcie barmana. 5,8% respondentów głośno rozmawiało na temat spożywania alkoholu w ciąży mając nadzieję, że matka odczuje aluzję, zawstydzi się i odłoży alkohol. 0,8% ankietowanych wezwało w tym wypadku policje.  Aż 29,2% ankietowanych w ogóle nie zareagowało na taką sytuację.

Wśród komentarzy pozostawionych pod pytaniem znalazły się:

  • Zabrałam piwo z ręki.
  • Zwróciłam tej kobiecie uwagę. Powiedziałam, że to niezdrowe i szkodzi dziecku.
  • Podałam jej długą listę skutków picia alkoholu w ciąży.
  • Podeszłam i zapytałam, czy zdaje sobie sprawę z tego co robi... Powiedziała, że tak, więc odeszłam z tego względu, że trudno jest uleczyć ludzką głupotę na siłę.

5. Co przychodzi Ci na myśl, gdy widzisz kobietę w ciąży spożywająca alkohol?

 

Aż 40% respondentów przyznało, że widząc spożywającą alkohol kobietę w ciąży uznało ją za nieodpowiedzialną. 16,9% ankietowanych pomyślało o chorobie jaka może spotkać dziecko, gdy się urodzi. 10,4% uznało, iż taka matka zagraża życiu swego dziecka. 3,6% respondentów pomyślało w skrócie, iż jest to „patologia”. 12,1% ankietowanych uznało, że skoro matka pije alkohol, to nie zależy jej na dziecku. 3,6% badanych uznało takie matki za głupie. 6,1% respondentów uznało, że taka kobieta nie powinna być matką. 2,4% badanych określiło taką kobietę egoistką, która przedkłada swoje przyjemności nad dobro dziecka.

Wśród komentarzy pozostawionych pod pytaniem znalazły się:

  • kobiety z rodzin patologicznych
  • pije albo z braku świadomości o jego szkodliwości albo naiwnie sadzi, że jej to nie dotyczy
  • jest nieodpowiedzialna i może zaszkodzić swojemu dziecku. Jest samolubna i nie myśli o przyszłości swojego dziecka
  • jest nieodpowiedzialną, samolubną i złą osobą
  • nie traktuje poważnie ciąży i nie wie, jakie mogą być skutki spożywania alkoholu w jej stanie
  • nie powinna mieć dzieci

6. Jak myślisz w jakich środowiskach żyją kobiety spożywające alkohol w ciąży?

 

Z pięciu podanych odpowiedzi ponad połowa ankietowanych stwierdziła, iż kobieta spożywająca alkohol w czasie ciąży nie pochodzi z któregoś konkretnego środowiska. Ankietowani uznali, że z taką kobietą można się spotkać w każdym środowisku. 38,3% badanych uznało, iż matki pijące w ciąży możemy spotkać w środowisku patologicznym, co znaczy, że kojarzą oni ciężarne które piją ze środowiskiem dewiacyjnym i patologicznym. 3,3% ankietowanych uznało, iż zażywające alkohol kobiety żyją w średnim środowisku. Natomiast odpowiedzi środowisko "zamożne" i "biedne" wybrało 0,8% ankietowanych. Na to pytanie odpowiedziało 116 osób.

7. Czy według Ciebie w naszym społeczeństwie występuje przyzwolenie na spożywanie alkoholu przez kobiety ciężarne?

 

Zainteresowana odpowiedziami na temat reakcji badanych na widok kobiet w ciąży spożywających alkohol, postanowiłam zapytać ankietowanych czy według ich opinii w społeczeństwie polskim występuję tendencja do przyzwalania kobietom ciężarnym na sięganie po alkohol. Większość ankietowanych uważa, iż w społeczeństwie nie ma przyzwolenia na spożywanie alkoholu przez kobiety ciężarne. Również duża grupa ludzi, bo aż 36% badanych uznało, iż przyzwolenie na zażywanie alkoholu przez kobiety w ciąży występuje w naszym społeczeństwie. Na to pytanie odpowiedzi udzieliło 108 osób.

Podsumowanie

Obecnie świadomość kobiet jak i społeczeństwa na temat spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży jest większa. Większość z ankietowanych słyszało o zespole FAS i wie, że jest on wynikiem spożywania przez kobiety ciężarne alkoholu. Prawda jest taka, że nie zostało zbadane jaka ilość alkoholu w ciąży jest bezpieczna, i nie  wiemy czy nie zagrozi naszemu nienarodzonemu dziecku. Wiele osób w badaniach powtarzało stereotypy, że mała ilość nie zaszkodzi, że lampka wina poprawia krążenie,że od jednego piwa dziecko zespołu FAS nie dostanie. A wystarczyłoby zachować abstynencję przez cały okres ciąży, by nie narażać swego dziecka na konsekwencje naszego zachowania. Jednak wiele matek, które kierując się opowieściami znajomych i rodziny, że „pani X piła i urodziła zdrowe dziecko” sięga po alkohol. Owszem Pani X mogła urodzić zdrowe dziecko, pomimo tego, że piła alkohol w czasie ciąży, gdyż każda ciąża i jej przebieg jest indywidualny. W pierwszej ciąży spożywała alkohol i urodziła zdrowe dziecko, lecz spożywanie alkoholu w następnej ciąży, może nie uchronić jej dziecka przed konsekwencjami. Może nawet z tego powodu podczas drugiej ciąży wypije więcej? Rocznie w Polsce rodzi się więcej dzieci z FAS niż zespołem Downa. Dlaczego? Może to przez polską mentalność obowiązku picia, może z powodu ignorancji konsekwencji, a również z tego powodu, że wiele matek spożywa alkohol w trakcie ciąży a ludzie przy tym obecni nie reagują uważając, że to nie ich sprawa. A gdyby każdy z nas choć raz zareagował na taką sytuację, jestem przekonana, że matek pijących w ciąży byłoby zdecydowanie mniej. Liczyłyby się z tym, że mogą zostać upomniane i przez to zawstydzone. Owszem nie mamy wpływu na to, jeśli taka kobieta spożywa alkohol w domu. Lecz zwiększenie ilości kampanii społecznych dotyczących spożywania alkoholu w ciąży, na pewno nie jedną matkę przestrzegłoby przed spożywaniem alkoholu. Uważam, że wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu ciężarnym nie byłoby konieczne, gdyśmy reagowali. Bo nic tak nie rozzuchwala jak brak kontroli społecznej. Nie bądźmy obojętni. Reagujmy gdy ciężarna spożywa alkohol.

1 10 mitów na temat spożywania alkoholu w trakcie ciąży.

http://dziecisawazne.pl/10-mitow-na-temat-picia-alkoholu-w-ciazy/

Zakaz sprzedaży alkoholu dla ciężarnych.

http://kobieta.dziennik.pl/dziecko/artykuly/120047,zakaz-sprzedazy-alkoholu-dla-ciezarnych.html

  Kontakt e-mail: camille_n@wp.pl Kierunek studiów: studia magisterskie dzienne, pedagogika,  kierunek pedagogika zdrowia, Zainteresowania: Psychologia, Pedagogika, Antropologia, Socjologia, Kryminologia, Muzyka, Mass media, zwierzęta.  Doświadczenie zawodowe: Praktyka w Profilaktyczno-Terapeutycznej świetlicy środowiskowej im św. Elżbiety w Bytomiu- Łagiewnikach Praktyka w Świetlicy szkolnej w Szkole Podstawowej nr 9 im Adama Mickiewicza w Bytomiu Praktyka w Placówce Opiekuńczo- Wychowawczej „ Bezpieczny Dom” w Bytomiu Praktyka u pedagoga szkolnego w Szkole Podstawkowej nr 38 im Jana III Sobieskiego w Bytom- Sucha Góra Inne informacje o autorze: Studentka pedagogiki, obserwatorka zmian w społeczeństwie, z zaciekawienia zgłębiająca antropologię i kryminalistykę, poruszająca czasem konserwatywne tematy. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.